الشيخ عباس القمي
763
الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )
چون اهل شهر مضطر و ملجأ شدند ، سر تسليم پيش آوردند و دروازهها را مفتوح نمودند ، افاغنه در شهر ريختند و خون جمله از اعيان و عظماى دولت صفويه را بريختند و شاه سلطان حسين را حبس كردند با برادران و فرزندان او . و اين واقعه در سنهء 1137 بود و شش نفر از بزرگان اركان دولت و صاحبان صولت را در روز بيست و هفتم شهر رمضانى كه روز سيم وفات فاضل مذكور بوده به حالت صوم و عبادت شهيد كردند و پيوسته سلطان در محبس بود تا سلطان محمود افغانى « 1 » مردود بمرد و سلطان اشرف منحوس به جاى وى نشست . پس به امر او قريب پانصد حمام و مدرسه و مسجد را خراب كردند ، و چون فتورى در دولت خود بديد از اصفهان حركت كرد و امر كرد شاه سلطان حسين را در محبس هلاك كردند ، و او را بدون غسل و كفن بگذاشت ، و اهل و عيال او را اسير كرد ، و اموالش را به غارت برد . و اين واقعه در 22 محرم سنهء 1140 بوده ، پس مردم بعد از زمانى نعش شريف سلطان را به قم حركت دادند و در جوار عمهاش حضرت فاطمه عليها السّلام نزديك پدرانش به خاك سپردند . كذا عن « ضا » و غيره ، و اللّه العالم . محمّد حسن بن محمّد معصوم گذشت به عنوان حسن محمّد حسن بن محمود بن محمّد إسماعيل الحسيني الشيرازي « 2 » قال في كملة : رئيس الإسلام ، و نائب الإمام ، مجدّد الأحكام ، أستاذ حجج الإسلام ،
--> ( 1 ) . دربارهء محمود افغانى ، و هجوم افغانها ر . ك : اشرف افغان بر تختگاه اصفهان از ويلم فلور ، ترجمه ابو القاسم سرّى ( 2 ) . ديگر منابع و مآخذ ترجمه و اقدامات سياسى مرحوم ميرزاى شيرازى عبارتند از : اعيان الشيعه ، ج 5 ، ص 304 ؛ مكارم الآثار ، ج 3 ، ص 884 ؛ ريحانة الادب ، ج 6 ، ص 66 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 3 ، ص 222 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 3 ، ص 292 ؛ الذريعه ، ج 3 ، ص 193 ؛ لغتنامه دهخدا ، « حسن » ، ص 595 ؛ هدية الرازى الى الامام المجدد الشيرازى ؛ احسن الوديعه ، ج 1 ، 159 ؛ زندگانى و شخصيت شيخ انصارى ، ص 233 ؛ مشاهير جهان ، ص 258 ؛ حياة الامام المجدد الشيرازى از علّامه اردوبادى ؛ اختران تابناك ، ج 1 ، ص 160 ؛ ميرزاى شيرازى ، احياگر قدرت فتوا ، از سيد محمود مدنى